نشست مديريت سفيد بالك ها در فضاي سبز و راهكارهاي مقابله با آن در سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور تشكيل شد

نشست مديريت سفيد بالك ها در فضاي سبز  و راهكارهاي مقابله با آن در سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور تشكيل شد

نشست علمي- تخصصي "مديريت سفيد بالك ها در فضاي سبز و راهكارهاي مقابله با آن" صبح چهارشنبه 22 شهريور از سوي مركز مطالعات برنامه ريزي شهري و روستائي سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور در اين سازمان تشكيل شد.

به گزارش خبرگزاري ايسنا، در اين نشست كه جمعي از مديران و كارشناسان سازمان هاي پاركها و فضاي سبز شهرداري هاي استان تهران حضور داشتند، دکتر شهاب منظری و سیاوش یونسی عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور و سیاوش یونسی رئیس گیاه پزشکی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران سخنراني كردند.

دکتر شهاب منظری عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور در اين نشست گفت: سفید بالک‌ها پشه یا مگس نیستند و زندگی آنها بر روی برگ بوده و وجودشان ارتباطی با آب و دریاچه ندارد.

وي با بیان اینکه وجود دریاچه و آب به افزایش سفیدبالک‌ها مربوط نمی‌شود، اظهار کرد: این تصور غلط ناشی از این است که به اشتباه به آنها پشه و مگس می‌گویند در حالیکه اینها نوعی از حشرات هستند که به پشه مربوط نمی‌شوند و محل زندگی آنها بر روی برگ‌ها است.

وی ادامه داد: سفیدبالک‌ها (white flies) از واژه یونانی Aleuron به معنی آرد گرفته شده است. این سفیدبالک‌ها حشرات ریزی به طول یک تا سه میلیمتر بوده و در تمام مناطق جغرافیایی جانوری انتشار دارد هر چند تمایلشان به مناطق گرمسیری بیشتر است. در حقیقت تعداد زیادی از این سفیدبالک‌ها به گیاهان زراعی و درختان میوه حمله می‌کنند بنابراین جزء آفات کشاورزی هم هستند.

منظری اضافه کرد: شفیره تعدادی از گونه‌ها بسته به شرایط محیطی و برگ گیاه میزبان، تغییرات شکلی دارد، گیاهان میزبان این حشرات نهان دانگان دو لپه‌ای و برخی از گیاهان تک لپه‌ای نیز هستند. همچنین تعدادی از این گونه‌ها نیز بر روی سرخس‌ها حضور دارند.

وی با اشاره به اینکه چرخه زندگی سفیدبالک‌ها شامل شش مرحله تخم، پوره سن اول، پوره سن دوم، پوره سوم، شفیره و در نهایت حشره بالغ است گفت: سفیدبالک‌ها به دو روش جنسی و ندرتا بکرزایی تولید مثل می‌کنند و عمده فعالیت‌شان نیز پشت برگ درختان است. همچنین این حشرات رفتار تغذیه‌ای پیچیده‌ای دارند. در حال جستجوی محل‌های مناسب برگ و آزمون آنها هستند.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور مهمترین صفت سفید بالک‌ ها را تولید موم دانست و گفت: به غیر از مرحله تخم در باقی مراحل تولید موم دارند و این موم در جلوگیری از تبخیر آب بدن و ... نقش موثری را ایفا می‌کند اما گونه‌ای از سفیدبالک‌ها که در حال حاضر در تهران وجود دارند ترشحات مومی کمی دارند.

وی همچنین به خسارات مستقیم و غیر مستقیمی که این سفیدبالک‌ها به گیاهان وارد می‌کنند اشاره کرد و گفت: خسارت مستقیم منجر به ضعف گیاه و در نهایت خشکی آن می‌شود و خسارت غیر مستقیم نیز باعث می‌شود تا با ترشح موم بر روی گیاهان سطح تیره بر روی آنها ایجاد شده و در فتوسنتز اختلال ایجاد می‌کند و در نهایت منجر به ضعف گیاه و گاهی منجر به گیاه سوزی می‌شود. همچنین امکان انتقال ویروس گیاهی نیز وجود دارد. اما این حشرات ناقل هیچ گونه بیماری به انسان نیستند و تنها ممکن است در صورت ورود به چشم و مجاری بینی حساسیت‌هایی را ایجاد کنند.

منظری تصریح کرد: تا کنون حدود ۱۶۰۰ نوع از این گونه حشرات در دنیا شناسایی شده است، همچنین چندین نوع از این سفیدبالک‌ها در تهران گزارش شده است. در حقیقت شهر تهران از حدود ۴۰، ۵۰ سال قبل میزبان این سفیدبالک‌ها بود اما آنها چون تراکمی نداشتند دیده نمی‌شدند و این امر موضوع تازه‌ای نیست.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور افزود: مساعد بودن شرایط آب و هوایی، فراوانی میزبان گیاهی (مثل درخت توت) فعال نبودن و یا عدم استقرار دشمنان طبیعی از عوامل طغیان این سفیدبالک‌های توت هستند. همچنین به دلیل اینکه این حشرات پتانسیل تولید مثل بالایی دارند، شاهد این هستیم که تعداد آنها افزایش می‌یابد زیرا طول هر نسل آنها بسیار کم است. در حقیقت طول نسل سفیدبالک‌های توت بین ۲۰ تا ۳۰ روز و بسته به شرایط آب و هوایی متغیر است.

وی همچنین به طغیان مشابه سفیدبالک‌ها در آمریکا نیز اشاره کرد و گفت: آمریکا در اوت ۱۹۸۸ میزبان سفیدبالک‌های زبان گنجشک بود. در حقیقت در هر یک سانتیمتر مربع هشت تا ۲۱ سفید بالک وجود داشت و این آلودگی در شهرهای دیگر نیز گسترش یافت.

منظری اظهار کرد: تدوین دستورالعمل زمستانه، تشکیل کارگروه و شبکه مراقبت سفیدبالک توت، پایش یا مانیتورینگ و تدوین دستورالعمل مدیریت سفیدبالک توت در فضای ثبت شهر تهران از جمله اقدامات انجام شده از دو سال پیش است.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور به دشمنان طبیعی این آفت‌ها که شامل شکارگران و پارازیتوئیدها هستند اشاره کرد و گفت: کفشدوزک‌ها به صورت مستقیم و با تغذیه از سفیدبالک‌ها آنها را از بین می‌برند و زنبورهای پارازیتوئید در شفیره سفیدبالک‌ها تخم گذاشته و از این شفیره‌ها زنبور خارج می‌شود.

وی اظهار کرد: استفاده هدفمند از تله‌های زرد چسبنده، حذف پاجوش و تن‌جوش درختان توت به محض افزایش تراکم آنها، آبشویی درختان توت، کاربرد آفت کش‌های گیاهی و غیر شیمیایی، حذف شاخ و برگ‌های آلوده، استفاده محدود از آفت کش‌های کم خطر، روغن پاشی و جمع آوری برگ درختان، هرس و فرم دهی درختان به منظور هوادهی بیشتر از جمله اقدامات اجرایی برای مدیریت جمعیت سفیدبالک‌های توت است.

منظری افزود: در برنامه میان مدت نیز اجتناب از توزیع و کاشت نهال‌های توت و زیتون و سایر میزبان‌های احتمالی و افزایش تنوع پوشش گیاهی نیز راهکار مناسبی است. همچنین حمایت از دشمنان طبیعی فرهنگسازی و اطلاع رسانی درست نیز می‌تواند از اقدامات موثر در این راستا باشد.

وی در پایان با اشاره به اینکه می‌توان با پرورش انبوه زنبورهای پارازیتوئید و رهاسازی آنها در فصول مختلف جمعیت سفیدبالک‌ها را کنترل کرد گفت: در این راستا نیز می‌توان از شکارگران این سفیدبالک‌ها که کفشدوزک‌های هفت نقطه‌ای هستند نیز استفاده کرد.

در ادامه سیاوش یونسی رئیس گیاه پزشکی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران، گفت: سفیدبالک‌های از گونه ALeuroclava که در حال حاضر در تهران وجود دارند ناقل هیچ گونه بیماری به انسان و حتی ناقل بیماری گیاهی نیز نیستند و تنها ممکن است وارد قسمت فوقانی دستگاه تنفسی انسان شوند و حساسیت‌هایی را ایجاد کنند.

وي اظهار کرد: موضوع سفیدبالک‌ها از سال 93 در تهران مطرح شد و این حشرات سفیدرنگ کوچک با ترشحات مومی روی سطح برگ درختان در تهران گسترش یافتند و به دلیل اهمیت موضوع در سطح ملی تصمیم گرفتیم با موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور همکاری‌های لازم را در این زمینه انجام دهیم.

وی با بیان اینکه آفت در کل ایران شایع است و هر استانی مشکلات خاص خود را در این زمینه دارد گفت: در کشورهای دیگر نیز آفت‌ها به شکل‌های مختلفی وجود دارد اما بایستی جمعیت آنها را کنترل کرد.

رئیس گیاه پزشکی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران با اشاره به اینکه سفیدبالک‌ها سه مرحله نوزادی دارند، گفت: به این مرحله دوران «پوره» سپس این پوره‌ها به شفیره و در نهایت حشره کامل تبدیل می‌شود. در حقیقت دوران نوزادی این سفیدبالک‌ها با چشم قابل دیدن نیست و حتی در مراحل بعدی هم با سختی می‌توان با چشم آنها را مشاهده کرد.

وی در ادامه به عوامل موثر در طغیان سفیدبالک‌ها اشاره کرد و گفت: پیدا کردن میزبان مناسب از جمله درخت توت و زیتون، کاهش یا عدم وجود دشمنان طبیعی، تغییرات اکوسیستم و شرایط اقلیمی به نفع آفت‌ها و به ضرر دشمنان (گرم شدن هوا طی سال‌های اخیر) و سرعت تولید مثل بالا از جمله عوامل طغیان این سفیدبالک‌ها است. در حقیقت با افزایش دشمنان طبیعی در شهریورماه شاهد این هستیم که این آفت‌ها نیز کمتر می‌شوند.

یونسی تصریح کرد: هر سفیدبالک در هر دوره 100 تا 300 تخم می‌گذارد با فرض اینکه 10 تخم باقی بماند در سال بعد هر 10 سفیدبالک نیز خودشان 10 تخم گذاشته و این عدد به 100 سفیدبالک و در نسل سوم به 1000 و در نسل هفتم 10 میلیون سفید بالک خواهیم داشت. بنابراین اگر بتوانیم حشرات پارازیتوئید را رهاسازی کنیم و آفت‌ها پارازیته شوند می‌توان از تصاعدی شدن رشد آفت‌ها جلوگیری کرد.

رئیس گیاه پزشکی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران، گفت: زندگی و استقرار آفت‌ها در پشت برگ‌ها، عدم امکان رویت مراحل اولیه زندگی، تخم و پورگی با چشم معمولی، سرعت تکثیر فراوان (هر 20 روز یک نسل) و فاقد مرحله دیاپوژ (استراحت اجباری) از چالش‌های کنترل سفیدبالک‌ها است.

یونسی بیان کرد: ضعیف شدن گیاهان و انتشار ویروس‌های گیاهی که البته در سفیدبالک‌های تهران این انتشار وجود ندارد، آلوده شدن سایر گیاهانی که قبلا انتظار نداشتیم، مقاومت به حشره کش‌ها و اثرات روانی نامطلوب برای شهروندان از جمله خساراتی است که توسط این سفیدبالک‌ها وارد می‌شود. این سفیدبالک‌ها در ساعات گرم در پشت برگ‌ها و نزدیک زمین و در اوایل صبح که هوا خنک‌تر است پرواز کرده و جابجا می‌شوند و به همین دلیل مشکلاتی را برای شهروندان به وجود آورده‌اند.

وی به راه‌های کنترل سفیدبالک‌ها در منابع علمی اشاره کرد و گفت: تله‌های زرد، استفاده از مکنده‌ها، فویل‌های آلومینیومی، استفاده از قارچ‌های بیمارگر، دشمنان طبیعی و آفت کش‌ها از جمله راه‌های کنترل سفیدبالک‌ها هستند.

وی همچنین در ادامه به اقدامات انجام شده به صورت مدیریت کنترل تلفیقی آفت نیز اشاره کرد و گفت: تمام راهکارهای زراعی، فیزیکی، مکانیکی، بیولوژیکی، اکولوژیکی را جمع کردیم تا از آنها استفاده کنیم و استفاده از راهکارهایی شیمیایی را قطع یا به حداقل برسانیم.

یونسی همچنین به برخی از این اقدامات انجام شده اشاره کرد و گفت: دستورالعمل‌های اجرایی ابلاغ شده در مناطق 22 گانه تهران، برگزاری جلسات مستمر و منظم با مسئولین مراکز تحقیقات، آموزش و مشاوره فضای سبز به منظور ایجاد هماهنگی و تبادل اطلاعات، برگزاری جلسه مشترک مدیرعامل سازمان بوستان‌ها با وزیر و مدیران جهاد کشاورزی، تشکیل تیم‌های منسجم کارشناسی به منظور مانیتورینگ یا پایش آفت‌ها در سطح محله و ناحیه، تشکیل جلسات تخصصی در کلیه ادارات فضای سبز مناطق 22 گانه، جمع آوری و معدوم سازی برگ‌های درختان توت آلوده به فرم زمستان گذران آفت، جلوگیری از استفاده برگ‌های توت به منظور تولید خاک برگ از جمله این اقدامات است.

وی اضافه کرد: همچنین می‌توان به انجام اقداماتی از جلمه هرس زمستانی درختان توت به فرم کاسه‌ای، روغن پاشی درختان، عقد قرارداد با موسسه تحقیقات گیاه پزشکی، تشکیل کارگروه تخصصی کنترل سفیدبالک، آماده سازی، تجهیز و کنترل دقیق تجهیزات پیمانکاران، تدوین برنامه آبشویی درختان، نصب تله زرد، حذف و معدوم سازی پاجوش و تنه جوش سرشاخه‌های آلوده درختان توت و زیتون، حمایت از دشمنان طبیعی و رهاسازی حشرات مفید، بررسی پیشنهادات ارائه شده از سوی افراد حقیقی و حقوقی، اقدامات آموزشی، افزایش برقراری ارتباط با ادارات، مراکز درمانی و ...، مشارکت دهی شهروندان، سم پاشی و استفاده از سموم گیاهی و در نهایت استفاده از سموم شیمیایی به صورت مورد اشاره کرد.

رئیس گیاه پزشکی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران اضافه کرد: بهینه سازی ناوگان آبشویی، تامین نهاده‌ها و انجام به موقع عملیات کنترلی از سوی پیمانکاران، ایجاد ارتباط صحیح منطقی با شهروندان، ایجاد ارتباط صحیح و منطقی با ادارات، مجتمع‌های مسکونی، مراکز نظامی و بهداشتی و ...، افزایش اطلاع رسانی از سوی رسانه‌ها و آموزش همگانی از جمله اقداماتی است که بایستی برای بهبود وضعیت حاضر انجام شود.

 

 

کد: 50012384

زمان انتشار: چهارشنبه 22 شهریور 1396 04:25 ب.ظ

تعداد نمایش: 310

تمامی حقوق برای سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور محفوظ است.